ย้อนรอยความสัมพันธ์ 'จีน-อิตาลี' ผ่าน ‘สมบัติราชสำนักในศตวรรษที่18’นครเทียนจิน

วันที่ 4 กันยายน 2569 - 17:43 น.

เทียนจิน, 3 ก.ย. (ซินหัว) - นิทรรศการ "มงกุฎแห่งความรุ่งโรจน์: สมบัติราชสำนักอิตาลีคริสต์ศตวรรษที่ 18 จากราชวงศ์ซาวอย" (Crown of Glory: 18th-Century Italian Court Treasures from the House of Savoy) ณ พิพิธภัณฑ์เทียนจิน นครเทียนจินทางตอนเหนือของจีน ได้จัดแสดงโบราณวัตถุของอิตาลีมากกว่า 150 ชิ้น ซึ่งสะท้อนถึงการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมระหว่างจีนกับอิตาลีเมื่อหลายศตวรรษก่อน

นิทรรศการนี้จัดขึ้นโดยความร่วมมือระหว่างพิพิธภัณฑ์เทียนจิน พิพิธภัณฑ์ศิลปะดิจิทัลเทียนจิน และพระราชวังมาดามา (Palazzo Madama) เมืองตูรินของอิตาลี โดยจัดแสดงตั้งแต่วันที่ 10 ก.พ. - 31 ส.ค. และมุ่งนำเสนอว่าศิลปะและงานฝีมือของจีนได้หล่อหลอมรสนิยมของชาวยุโรปอย่างไร รวมถึงวิธีที่ช่างฝีมือชาวจีนตอบสนองต่อความต้องการของฝั่งยุโรปในเวลานั้น

หนึ่งในไฮไลต์สำคัญคือ ชุดกระโปรงราชสำนักฝรั่งเศสจากคอลเลกชันของวังมาดามา หลี่จวิน ภัณฑารักษ์และรองผู้อำนวยการแผนกวิจัยโบราณวัตถุของพิพิธภัณฑ์เทียนจิน ระบุว่า ผ้าไหมและการปักลวดลายแบบจีนบนชุดดังกล่าว สะท้อนให้เห็นถึงความนิยมของ "ชิโนเซอรี" (Chinoiserie) ซึ่งเป็นสไตล์ที่กลายเป็นเอกลักษณ์ในหมู่ชนชั้นสูงและชนชั้นกลางชาวยุโรปในช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 18

นอกจากนี้ ยังมีการจัดแสดงเสื้อคลุมบุรุษสีงาช้างที่มีลวดลายดอกไม้ ซึ่งตัดเย็บจากผ้าของจีนผ่านกระบวนการทอ การพิมพ์ลายบล็อกไม้ และการวาดด้วยมือ สะท้อนให้เห็นถึงอิทธิพลของงานฝีมือในลักษณะเดียวกัน โดยผ้าเหล่านี้ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายในสังคมยุโรปช่วงครึ่งหลังของศตวรรษดังกล่าว ทั้งในด้านเครื่องแต่งกายหรูหราและการตกแต่งภายใน

ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 17-18 เครื่องกระเบื้อง ผ้าไหม เครื่องลงรัก และสินค้าที่เกี่ยวข้องของจีนได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ในยุโรป โดยบันทึกการเดินทางและภาพลักษณ์ที่ได้รับแรงบันดาลใจจากจีนได้ช่วยหล่อหลอมมุมมองของชาวยุโรปเกี่ยวกับโลกตะวันออกยิ่งขึ้น สิ่งนี้เกิดขึ้นไล่เลี่ยกับยุคเรืองปัญญา (Enlightenment)

เหยียนกั๋วต้ง คณบดีคณะภาษาต่างประเทศแห่งมหาวิทยาลัยหนานไคระบุว่า ปรัชญาของจีนในเรื่องความเปิดกว้างและความมีเหตุผลสอดคล้องกับความคิดบางประการในยุคเรืองปัญญา ปัจจัยเหล่านี้ร่วมกันเป็นเชื้อเพลิงขับเคลื่อนกระแส "ศิลปะจีน" ให้แผ่ขยายวงกว้างไปทั่วราชสำนักและสังคมยุโรป

เนื้อหาส่วน "ตะวันออกพบตะวันตก" (East Meets West) ของนิทรรศการ ได้นำเสนอการแลกเปลี่ยนดังกล่าวผ่านเครื่องกระเบื้อง พัด และภาพวาดแนว "ดอกไม้และนก" ในสไตล์จีน

ชิ้นงานที่โดดเด่นชิ้นหนึ่งคือ จานเครื่องกระเบื้องกว่างไฉ่ ยุคจักรพรรดิเฉียนหลง ซึ่งประดับตราแผ่นดินของสวีเดน งานชิ้นนี้เป็นสินค้าสั่งทำพิเศษโดย เคาน์ต์คาร์ล กุสตาฟ เทสซิน (Count Carl Gustaf Tessin) นักสะสมชาวยุโรป ซึ่งหลี่อธิบายว่าเป็นตัวแทนของการสนทนาทางวัฒนธรรมอันลึกซึ้ง บนพื้นฐานของการชื่นชมสุนทรียศาสตร์ร่วมกัน

หลี่เสริมด้วยว่า การแลกเปลี่ยนนี้เกิดขึ้นทั้ง 2 ทาง เนื่องจากเตาเผาของจีนยังได้ผลิตเครื่องลายครามตามความต้องการ เพื่อให้เข้ากับรสนิยมแบบโรโกโก (Rococo) สำหรับขุนนางชาวยยุโรปโดยเฉพาะเช่นกัน

ด้านเหยียนกล่าวว่า ผู้บริโภคชาวยุโรปมองลวดลายบนเครื่องกระเบื้อง ผ้าไหม และเครื่องรักของจีนว่าเป็นภาพสะท้อนของวิถีชีวิตชาวจีน ในขณะที่ช่างฝีมือชาวจีนก็ได้ปรับเปลี่ยนลวดลายให้เข้ากับรสนิยมของชาวยุโรป ซึ่งการแลกเปลี่ยนนี้ไม่ได้ครอบคลุมแค่เพียงตัวสินค้า แต่ยังรวมถึงสุนทรียศาสตร์ งานฝีมือ และจินตนาการของศิลปิน

นิทรรศการดังกล่าว มีผู้เข้าชมแล้วมากกว่า 24,000 คน หลายคนแสดงความประทับใจที่โบราณวัตถุเหล่านี้ผสมผสานวัฒนธรรมวัตถุของราชวงศ์ซาวอยเข้ากับงานฝีมือดั้งเดิมของจีนได้อย่างลงตัว และเป็นดังประจักษ์พยานของการแลกเปลี่ยนบนเส้นทางสายไหมทางทะเล

จิโอวานนี คาร์โล เฟเดริโก วิลลา (Giovanni Carlo Federico Villa) ผู้อำนวยการพิพิธภัณฑ์ศิลปะโบราณเมืองตูริน ณ พระราชวังมาดามา กล่าวว่า การเดินทางของโบราณวัตถุเหล่านี้มายังจีนสะท้อนให้เห็นมากกว่าคุณค่าทางศิลปะ เพราะเป็นหลักชัยทางประวัติศาสตร์แห่งความร่วมมือทางวัฒนธรรมอย่างต่อเนื่องของจีนกับอิตาลี

ด้านมัสซิโม แอมโบรเซตติ (Massimo Ambrosetti) เอกอัครราชทูตอิตาลีประจำประเทศจีน เสริมว่า นิทรรศการดังกล่าว แสดงให้เห็นถึงการเติมเต็มซึ่งกันและกันของศิลปะและวัฒนธรรมจีนกับอิตาลี พร้อมทั้งแสดงความหวังว่าการแลกเปลี่ยนในลักษณะนี้จะยังคงลึกซึ้งยิ่งขึ้นต่อไป

(ที่มา: https://www.xinhuathai.com/silkroad/595153_20260903 , https://en.imsilkroad.com/p/352018.html)

ภาพประกอบข่าว

(แฟ้มภาพซินหัว : ผู้คนถ่ายรูประหว่างชมนิทรรศการ "มงกุฎแห่งความรุ่งโรจน์: สมบัติราชสำนักอิตาลีคริสต์ศตวรรษที่ 18 จากราชวงศ์ซาวอย" ณ พิพิธภัณฑ์เทียนจิน นครเทียนจินทางตอนเหนือของจีน วันที่ 2 ก.ค. 2026)