ETDAยึดกม.DPSกลไกร่วมกำกับคุมเข้ม ‘มาตรฐานสินค้า-แข่งขันเป็นธรรม'

วันที่ 20 มกราคม 2569 - 20:41 น.

กรุงเทพฯ – สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (สพธอ.) หรือ ETDA (เอ็ตด้า) นำโดย ดร.ชัยชนะมิตรพันธ์ ผู้อำนวยการ ETDA พร้อมด้วยคุณพลอย เจริญสม ผู้ช่วยผู้อำนวยการ ETDA และคุณศุภจิตรา เลาหวัฒนภิญโญ เจ้าหน้าที่บริหารอาวุโส ฝ่ายกำกับดูแลและตรวจสอบธุรกิจแพลตฟอร์ม ETDA เปิดบ้านต้อนรับสื่อมวลชน อัปเดตความคืบหน้างานด้านการกำกับดูแลธุรกิจบริการแพลตฟอร์มดิจิทัล ภายใต้ พระราชกฤษฎีกาการประกอบธุรกิจบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลที่ต้องแจ้งให้ทราบ พ.ศ. 2565 (กฎหมาย DPS) พร้อมสื่อสารถึงทิศทางการทำงานในปี 2569 ที่มุ่งเดินหน้าต่อยอด “กลไกร่วมกำกับ” ยกระดับมาตรฐานบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลของประเทศให้โปร่งใส เป็นธรรม และเชื่อมั่นได้

ดร.ชัยชนะ มิตรพันธ์ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) เปิดเผยว่า การกำกับดูแลธุรกิจบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลภายใต้กฎหมาย DPS ของ ETDA ไม่ได้มุ่งเพียงการออกกติกา แต่ให้ความสำคัญกับการทำให้กติกาใช้งานได้จริง ผ่านความร่วมมือของทุกภาคส่วน โดยเฉพาะหน่วยงานกำกับดูแล เพื่อให้การกำกับดูแลเกิดผลในทางปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม โดยในปี 2569 ETDA จะขับเคลื่อนงานกำกับดูแลครอบคลุม 3 มิติหลัก ได้แก่ การยกระดับมาตรฐานสินค้าและบริการ การส่งเสริมการแข่งขันที่เป็นธรรมบนแพลตฟอร์ม และการป้องกันการฉ้อโกงทางออนไลน์

ในมิติการดูแลสินค้าหรือบริการที่ต้องมีมาตรฐานตามกฎหมาย ETDA เดินหน้าทั้งการกำหนดกติกาและการขยายขอบเขตการกำกับดูแลให้ครอบคลุมบริการรูปแบบต่าง ๆ มากขึ้น โดยเฉพาะแพลตฟอร์มประเภทตลาดสินค้า (Online Marketplace) ซึ่งตาม ประกาศฯ การดำเนินการอื่นสำหรับแพลตฟอร์ม Online Marketplace ตาม ม.18(2) มีผลบังคับใช้แล้วตั้งแต่วันที่ 31 ธันวาคม 2568 กำหนดให้ 21 แพลตฟอร์ม ต้องตรวจสอบสินค้าและร้านค้า พร้อมดำเนินการระงับหรือนำสินค้าที่ไม่ได้มาตรฐานออกจากระบบตามหลัก Notice and Take Down ซึ่งก่อนประกาศมีผลบังคับใช้ ETDA ได้ทำงานร่วมกับ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) และสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) เพื่อจัดทำคู่มือการตรวจ ซักซ้อมกระบวนการ และประสานการทำงานกับแพลตฟอร์ม โดยคำนึงถึงข้อจำกัดของผู้ประกอบการและร้านค้าที่มีจำนวนสินค้าจำนวนมากจากนี้ ETDA จะร่วมกับหน่วยงานกำกับสินค้ามอนิเตอร์ข้อมูลและแนวโน้มเคสอย่างต่อเนื่อง พร้อมเตรียมขยายการกำกับดูแลไปยังแพลตฟอร์ม social commerce เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพตลาดดิจิทัลที่เปลี่ยนแปลงไป

ในส่วนของแพลตฟอร์มประเภท Ride Sharing ETDA ได้อำนวยความสะดวกให้ไรเดอร์ขึ้นทะเบียนรย.17/18 กับ กรมการขนส่งทางบก (ขบ.) ผ่านการเปิดระบบ Driver Verify ที่ช่วยในการออกใบรับรองที่เป็นหนึ่งในเอกสารสำคัญ นอกเหนือจากเอกสารอื่นๆ ที่จะนำไปขึ้นทะเบียนกับ ขบ. และขยายประกาศ Ride Sharing ให้มีผลบังคับใช้วันที่ 31 มีนาคม 2569 พร้อมหารือร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ ขบ., คปภ., ธปท. และแพลตฟอร์ม เพื่อแก้ไขอุปสรรคเชิงโครงสร้าง เช่น ประกันภัย ขนาดซีซีของรถ ค่าธรรมเนียม รวมทั้งค่าเปลี่ยนสัญญาของลีสซิ่ง โดยมุ่งให้ ‘คนขับและรถ’ เข้าสู่ระบบอย่างถูกกฎหมายก่อนให้บริการบนแอปฯ

ขณะเดียวกัน ยังเตรียมผลักดันกรอบการกำกับดูแลตัวเอง (Self-regulation) สำหรับสินค้าความเสี่ยงบนตลาดออนไลน์ เช่น ปืน sim box และบุหรี่ไฟฟ้า ผ่านการร่วมกำหนดมาตรฐานขั้นต่ำกับแพลตฟอร์ม หน่วยงานกำกับและผู้บริโภค เพื่อให้การจัดการปัญหาเกิดขึ้นได้รวดเร็วและใช้งานได้จริง ส่วน Space Sharing  (เช่าที่พักระยะสั้นผ่านแพลตฟอร์ม) ETDA อยู่ระหว่างพิจารณาแนวทางกำกับภายใต้กฎหมาย DPS ทั้งในมุม หลักการและมาตรการที่เหมาะสม เนื่องจากเกี่ยวข้องหลายมิติ ทั้งกฎหมายการประกอบกิจการ หรือ การใช้สถานที่ ความปลอดภัย และผลกระทบต่อผู้เกี่ยวข้อง

ขณะที่ใน มิติค่าธรรมเนียมและการแข่งขัน ได้เดินหน้าศึกษาความเหมาะสมของค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม e-Commerce เพื่อเพิ่มความโปร่งใสและความเป็นธรรม โดยทำงานร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ก่อนเสนอแนวปฏิบัติต่อคณะกรรมการร่วมฯ ภายใต้กฎหมาย DPS ส่วนประเด็นด้าน Logistics หรือการให้บริการขนส่งบนแพลตฟอร์มดิจิทัล ETDA ได้ติดตามและรวบรวมข้อมูล รวมถึงจัดทำร่างแนวทางกำกับดูแลมาอย่างต่อเนื่อง โดยมีการหารือทั้งภายในและร่วมกับ สำนักงานคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (สำนักงาน กขค.) มาโดยตลอด ทั้งนี้ จากการหารือร่วมกันล่าสุดเมื่อเดือนธันวาคมที่ผ่านมา ทั้งสองหน่วยงานเห็นตรงกันว่าแนวทางการกำกับในประเด็นดังกล่าวในปัจจุบันอยู่ภายใต้กรอบกฎหมายการแข่งขันทางการค้าเป็นหลัก จึงเห็นควรให้ สำนักงาน กขค. เป็นหน่วยงานหลักในการดำเนินการ ขณะที่ ETDA ได้ชะลอการออกประกาศในประเด็นนี้ไว้ก่อน และอยู่ระหว่างติดตามทิศทางการดำเนินงานของสำนักงาน กขค. ควบคู่กับการติดตามผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อผู้บริโภคอย่างใกล้ชิด

ด้านการป้องกันการฉ้อโกงทางออนไลน์ ETDA ขับเคลื่อนผ่านมาตรการเชิงป้องกัน ภายใต้ (ร่าง) ประกาศ คธอ. เรื่องมาตรการเพื่อป้องกันอาชญากรรมทางเทคโนโลยีสำหรับผู้ให้บริการสื่อสังคมออนไลน์ (ภายใต้ พ.ร.ก.บัญชีม้า) โดยยึดหลัก “ทำได้จริง” และใช้แนวทางตามระดับความเสี่ยง (risk-based) ในการยืนยันตัวตนของผู้ขายและผู้ลงโฆษณา พร้อมคงเป้าหมายการลดปัญหาการหลอกลวงโดยเป้าหมายของ ETDA คือการสร้างสภาพแวดล้อมดิจิทัลที่ปลอดภัย โปร่งใส และเชื่อถือได้ โดยแพลตฟอร์มต้องทำหน้าที่เป็นหน้าด่านในการคัดกรอง เพื่อสร้างความมั่นใจให้ผู้บริโภค

พร้อมกันนี้ ETDA ยังเดินหน้าแคมเปญ DPS Trust Every Click ปีที่ 2 เพื่อขยายกลไกร่วมกำกับ เปิดพื้นที่ให้ทุกภาคส่วนร่วมแลกเปลี่ยนและออกแบบแนวทางการดูแลแพลตฟอร์มอย่างต่อเนื่อง เพราะ ETDA เชื่อว่า“บริการดิจิทัลที่เชื่อมั่นได้ เริ่มต้นที่…ทุกคนร่วมสร้าง” – ติดตามความเคลื่อนไหวเพิ่มเติมได้ที่เพจ ETDA Thailand