บทวิเคราะห์ เหตุใดการประชุมสองสภาจีนปีนี้จึงเป็นที่สนใจอย่างมาก

วันที่ 12 มีนาคม 2569 - 19:45 น.

การประชุมสภาปรึกษาการเมืองแห่งชาติจีน ชุดที่ 14 ครั้งที่ 4 เริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 4 มีนาคม ค.ศ. 2026 และการประชุมสภาผู้แทนประชาชนแห่งชาติจีน ชุดที่ 14 ครั้งที่ 4 เริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 5 มีนาคม ค.ศ. 2026 ที่กรุงปักกิ่ง การประชุมทั้งสองสภานี้เรียกรวมกันว่า การประชุมสองสภา

ปี 2026 เป็นปีเริ่มต้นแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติจีน ฉบับที่ 15 (ปี ค.ศ.2026-2030) วาระการประชุมสองสภาของจีนปีนี้รวมถึงการพิจารณาและอภิปรายร่างแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติจีนฉบับที่ 15 ซึ่งเอกสารฉบับนี้จะกำหนดแนวทางการการพัฒนาของจีนในอีก 5 ปีข้างหน้าอย่างเป็นรูปธรรม

ก่อนจะมีการประชุมสองสภา เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ กรมการเมืองคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนจัดการประชุมเพื่อหารือร่างแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 15 (ปี ค.ศ. 2026-2030) ที่คณะรัฐมนตรีจีนเตรียมเสนอให้ที่ประชุมสภาผู้แทนประชาชนแห่งชาติจีน ชุดที่ 14 ครั้งที่ 4 พิจารณา โดยนายสี จิ้นผิง เลขาธิการใหญ่คณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนเป็นประธานการประชุม

ที่ประชุมสรุปว่า ช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติระยะ 5 ปี ฉบับที่ 15 เป็นช่วงที่สำคัญยิ่งในการวางรากฐานที่มั่นคงและทุ่มเทดำเนินการอย่างครอบคลุมเพื่อบรรลุเป้าหมายความทันสมัยของสังคมนิยมในขั้นพื้นฐาน แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 15 จัดทำขึ้นตามหลักวิทยาศาสตร์ ภายใต้การนำของคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน ที่พยายามเสริมสร้างและขยายจุดแข็ง แก้ไขปัญหาอุปสรรคและขจัดจุดอ่อน ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมจีนด้วยคุณภาพสูง และเป็นการวางรากฐานที่มั่นคงยิ่งขึ้นเพื่อบรรลุเป้าหมายความทันสมัยของสังคมนิยมอย่างแท้จริง

ที่ประชุมเน้นว่า การพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมในช่วงแผนพัฒนาฯฉบับที่ 15 จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องปฏิบัติตามแนวคิดสังคมนิยมที่มีอัตลักษณ์จีนยุคใหม่ของนายสี จิ้นผิงอย่างเต็มที่ ปฏิบัติตามเจตนารมณ์ของที่ประชุมสมัชชาใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนแห่งชาติ ชุดที่ 20 และการประชุมเต็มคณะของคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนครั้งต่อๆมาอย่างทั่วถึง ปฏิบัติตามข้อกำหนดของที่ประชุมเต็มคณะครั้งที่ 4 ของคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนชุดที่ 20 อย่างจริงจัง มุ่งเน้นการสร้างประเทศสังคมนิยมที่เข้มแข็งทันสมัยในทุกด้าน บรรลุเป้าหมายการต่อสู้ร้อยปีที่สอง ใช้ความทันสมัยแบบจีนเดินหน้าการฟื้นฟูความเจริญรุ่งเรืองของประชาชาติจีนในทุกด้าน เดินหน้าโครงสร้างโดยรวมทั้ง 5 ด้านอย่างเป็นเอกภาพ เดินหน้าโครงสร้างทางยุทธศาสตร์ทั้ง 4 ด้านอย่างประสานสอดคล้องกัน วางแผนภาพรวมโดยกลั่นกรองสถานการณ์ภายในและภายนอกประเทศ นำปรัชญาการพัฒนาใหม่มาปฏิบัติอย่างครบถ้วน ถูกต้องในทุกด้าน เร่งสร้างรูปแบบการพัฒนาใหม่ ยึดมั่นในหลักการแสวงหาความก้าวหน้าควบคู่กับการรักษาความมั่นคง มุ่งเน้นการพัฒนาเศรษฐกิจเป็นศูนย์กลาง การพัฒนาคุณภาพสูงเป็นหลัก การปฏิรูปและนวัตกรรมเป็นแรงขับเคลื่อนพื้นฐาน การตอบสนองความต้องการที่เพิ่มขึ้นของประชาชนเพื่อชีวิตที่ดีขึ้นเป็นเป้าหมายพื้นฐาน การปกครองพรรคอย่างครอบคลุมและเข้มงวดเป็นหลักประกันพื้นฐาน ส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจคุณภาพสูงอย่างมีประสิทธิภาพและการเติบโตเชิงปริมาณที่เหมาะสม มุ่งมั่นการพัฒนาประชาชนในทุกด้านและความเจริญรุ่งเรืองร่วมกันของทุกคน และเป็นหลักประกันความก้าวหน้าในการบรรลุการพัฒนาสู่ความทันสมัยของสังคมนิยมอย่างแท้จริง

ที่ประชุมเรียกกร้องให้ส่งเสริมประชาธิปไตย ระดมความคิด และสร้างฉันทมติในกระบวนการเสนอร่างแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติระยะ 5 ปีฉบับที่ 15 ต่อที่ประชุมสภาผู้แทนประชาชนแห่งชาติจีนชุดที่ 14 ครั้งที่ 4 เพื่อพิจารณา และต่อที่ประชุมสภาปรึกษาการเมืองแห่งชาติจีนชุดที่ 14 ครั้งที่ 4 เพื่ออภิปราย

รายงานแผนการดำเนินงานของรัฐบาลจีนปีนี้ได้ระบุดัชนีชี้วัดสำคัญของร่างแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 15 ไว้ 20 ดัชนีอย่างละเอียด โดยในส่วนของการพัฒนาเศรษฐกิจ ได้เสนอดัชนีชี้วัด 3 ดัชนีที่เน้นการเติบโต โครงสร้างและประสิทธิภาพ ให้รักษาการเติบโตของจีดีพีให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม ให้ตั้งเป้าหมายที่เฉพาะเจาะจงสำหรับแต่ละปี ในส่วนของการพัฒนาที่ขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรม มีการเสนอดัชนีชี้วัด 3 ดัชนีที่เน้นการลงทุนด้านนวัตกรรมและประสิทธิผล โดยเสนอให้อัตราการเติบโตเฉลี่ยต่อปีมากกว่าร้อยละ 7 ในส่วนของการใช้จ่ายด้านการวิจัยและพัฒนาสังคมโดยรวมนั้น ในส่วนของความเป็นอยู่ที่ดีของประชาชน มีการเสนอดัชนีชี้วัด 7 ดัชนี ที่ครอบคลุมการมีงานทำ รายได้ การศึกษา การรักษาพยาบาล สุขภาพ ผู้สูงอายุและเด็ก ในส่วนของการพัฒนาที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและคาร์บอนต่ำ มีการเสนอดัชนีชี้วัด 5 ดัชนี มุ่งเน้นการลดคาร์บอนและลดมลพิษ การรักษาสิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศ ทั้งนี้ แผนดังกล่าวสนอให้ลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ต่อหน่วยจีดีพีร้อยละ 17 และส่งเสริมให้พื้นที่สำคัญเปลี่ยนผ่านไปสู่เศรษฐกิจสีเขียวและคาร์บอนต่ำอย่างต่อเนื่อง ในส่วนของความมั่นคง มีการเสนอดัชนีชี้วัดสองดัชนีที่เน้นความสามารถในการผลิตอาหารและพลังงาน โดยมุ่งมั่นที่จะเสริมสร้างรากฐานที่สำคัญสำหรับความมั่นคงของชาติ

ปีนี้เป็นปีเริ่มต้นแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติจีน ฉบับที่ 15 กล่าวได้ว่า แผนฯ ฉบับที่ 15 นี้ ไม่เพียงแต่เกี่ยวข้องโดยตรงกับชีวิตของประชาชนจีนเท่านั้น แต่ยังเป็นที่สนใจของสื่อมวลชนทั่วโลกอีกด้วย สถิติจากศูนย์ข่าวการประชุมสองสภา มีผู้สื่อข่าวทั้งจีนและต่างชาติกว่า 3,000 คน ลงทะเบียนเพื่อรายงานข่าวการประชุมสองสภาในปีนี้ ผู้สื่อข่าวภาคภาษาไทย ไชน่ามีเดียกรุ๊ปได้พบกับนางสาว ชาลิสสา สุขเอี่ยม ผู้สื่อข่าวหนังสือพิมพ์มติชน ที่มหาศาลาประชาชน เธอได้แบ่งปันความรู้สึกเกี่ยวกับการรายงานข่าวสองสภาครั้งนี้รวมถึงสิ่งที่เธอให้ความสนใจ

นางสาว ชาลิสสา สุขเอี่ยม กล่าวว่า ครั้งนี้เป็นครั้งแรกที่ดิฉันมารายงานข่าวการประชุมสองสภาของจีน เราสังเกตว่า วาระสำคัญของการประชุมสองสภาจีนปีนี้ก็คือการพิจารณาร่างแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 15 ก่อนหน้านี้ สื่อมวลชนไทยได้ให้ความสนใจข้อเสนอจากที่ประชุมเต็มคณะครั้งที่ 4 ของคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนได้พิจารณาข้อเสนอของคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนเกี่ยวกับการจัดทำแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 15 จึงมีความเข้าใจเบื้องต้นเกี่ยวกับประเด็นสำคัญและเนื้อหาหลักที่เกี่ยวข้อง การรายงานข่าวการประชุมสองสภาครั้งนี้ สิ่งที่รู้สึกตื่นเต้นก็คือการได้เห็นผู้แทนจากทั่วประเทศจีน เดินทางเข้ามาร่วมประชุมที่มหาศาลาประชาชนกรุงปักกิ่ง ทำให้ดิฉันรู้สึกว่า นี่แสดงให้เห็นถึงความหลากหลายของประเทศจีน จีนระบุมาตลอดว่า ประชาชนเป็นศูนย์กลาง ดิฉันก็มองว่า ถ้าประชาชนมีส่วนร่วมในการออกแบบนโยบาย ดิฉันก็รู้สึกว่าเป็นสิ่งที่ดี เพราะประชาชนเป็นกลุ่มคนที่เข้าใจสภาพสังคมจริงๆ เข้าใจถึงปัญหาจริงๆ

การที่สื่อมวลชนทั้งจีนและต่างชาติซึ่งรวมทั้งสื่อมวลชนไทยให้ความสนใจกับการประชุมสองสภาจีนอย่างกว้างขวาง สะท้อนให้เห็นว่า การประชุมสองสภาไม่เพียงเป็นหน้าต่างสำคัญด้านกิจกรรมการเมืองประจำปีของจีน หากยังเป็นช่องทางสำคัญที่ทั้งจีนและต่างชาติใช้สังเกตการณ์จีน ดังที่ นางสาว ชาลิสสา สุขเอี่ยม ผู้สื่อข่าวหนังสือพิมพ์มติชน กล่าวว่า การประชุมสองสภาปีนี้ดึงดูดสื่อมวลชนต่างชาติจำนวนมากมารายงานข่าว สิ่งนี้แสดงให้เห็นถึงอิทธิพลที่เพิ่มขึ้นของจีนในเวทีระหว่างประเทศ มีชาวต่างชาติ นักข่าวต่างชาติเดินทางเข้ามาร่วมฟังการแถลงข่าวด้วย ซึ่งนั่นก็แสดงให้เห็นว่า การกำหนดนโยบายของจีนส่งผลกระทบต่อเวทีระหว่างประเทศ

เขียนโดย ชุย อี๋เหมิง ภาคภาษาไทย ศูนย์เอเชียแอฟริกา สถานีวิทยุและโทรทัศน์กลางแห่งประเทศจีน (CMG)