จีนรุดหน้าในการพลิกฟื้นทะเลทราย เดินหน้าแบ่งปันนวัตกรรมแก่ทั่วโลก 

วันที่ 24 เมษายน 2569 - 17:14 น.

ปักกิ่ง, 24 เม.ย. (ซินหัว) - บรรดาคนงานกำลังเสริมความแข็งแกร่งให้กับแนวป้องกันทรายด้วยการใช้ "แผงตาข่ายกั้นหญ้าขั้นสูง" ตามแนวขอบตะวันออกเฉียงใต้ของทะเลทรายเถิงเก๋อหลี่ (Tengger Desert) ในเมืองจงเว่ย เขตปกครองตนเองหนิงเซี่ยหุยทางตะวันตกเฉียงเหนือของจีน ซึ่งเป็นวิธีการใหม่ที่ติดตั้งได้รวดเร็วและมีความทนทานมากกว่ารูปแบบเดิม โดยมีอายุการใช้งานยาวนานสูงสุดถึง 6 ปี

ช่วงทศวรรษ 1950 เมืองจงเว่ยได้ริเริ่มใช้เทคนิค "ตารางหมากรุกหญ้าฟาง" (Straw checkerboard technique) เป็นครั้งแรก เพื่อปกป้องเส้นทางรถไฟที่ตัดผ่านทะเลทรายสายแรกของจีน

ความเพียรพยายามนานหลายทศวรรษส่งผลให้หนิงเซี่ยกลายเป็นภูมิภาคระดับมณฑลแห่งแรกของจีน ที่ประสบความสำเร็จในการเปลี่ยนพื้นที่ทะเลทรายให้กลับมาเขียวขจีได้อีกครั้ง

ในระดับประเทศ จีนกำลังเผชิญกับปัญหาการต่อต้านการแปรสภาพเป็นทะเลทรายที่รุนแรงในภูมิภาค "สามเหนือ" (ตะวันออกเฉียงเหนือ, เหนือ และตะวันตกเฉียงเหนือ) เพื่อแก้ปัญหานี้ โครงการแนวปราการป่ากำบัง "สามเหนือ" (Three-North Shelterbelt Forest Program) จึงได้ถูกริเริ่มขึ้นในปี 1978 และได้พัฒนาจนกลายเป็นโครงการปลูกป่าที่ใหญ่ที่สุดในโลก

ปัจจุบัน จีนฟื้นฟูและจัดการพื้นที่เสื่อมโทรมที่มีศักยภาพในการบำบัดได้ ไปแล้วกว่าร้อยละ 53 และไม่กี่ปีที่ผ่านมา ความพยายามด้านนิเวศวิทยาอย่างต่อเนื่องนี้ส่งผลให้จีนมีส่วนช่วยเพิ่มพื้นที่สีเขียวใหม่ๆ ให้กับโลกถึงราวร้อยละ 25

การต่อสู้กับปัญหาการแปรสภาพเป็นทะเลทรายยังเป็นแรงขับเคลื่อนทางเศรษฐกิจที่สำคัญ โดยในเขตปกครองตนเองมองโกเลียใน เศษวัสดุเหลือทิ้งจากไม้พุ่มและไม้ยืนต้นจะถูกนำไปแปรรูปเป็น "เชื้อเพลิงชีวมวลอัดเม็ด" ซึ่งให้ค่าพลังงานความร้อนเทียบเท่ากับถ่านหินแต่ปล่อยคาร์บอนน้อยกว่า ทั้งยังช่วยสร้างงานสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรและคนเลี้ยงสัตว์ในท้องถิ่น

ในมณฑลอื่นๆ เช่น กานซู่ "อุตสาหกรรมที่เกี่ยวกับทะเลทราย" เจริญรุ่งเรืองอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นพลังงานแสงอาทิตย์ การท่องเที่ยวเชิงทะเลทราย และการเพาะปลูกพืชเศรษฐกิจเฉพาะทางอย่างหอมหัวใหญ่ทะเลทราย ซึ่งได้พลิกเปลี่ยนเนินทรายที่แห้งแล้งให้กลายเป็นสถานประกอบการที่สร้างกำไรได้จริง

จีน ซึ่งเป็นประเทศภาคีของอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการต่อต้านการแปรสภาพเป็นทะเลทราย (UNCCD)  ได้เริ่มแบ่งปันความเชี่ยวชาญของตนไปยังระดับสากล โดยสายพันธุ์พืชอย่าง ควินัว ที่พัฒนาโดยจีนในคาซัคสถานได้ถูกนำมาใช้เพื่อฟื้นฟูพื้นที่ดินเค็มจัด พร้อมกับช่วยลดการใช้น้ำและปุ๋ยลงได้อย่างมีนัยสำคัญ

ด้านโครงการฝึกอบรมนานาชาติที่จัดขึ้นในหนิงเซี่ยได้ต้อนรับผู้เชี่ยวชาญจากเอเชีย แอฟริกา และละตินอเมริกาอย่างต่อเนื่อง โดยปัจจุบัน จีนได้ฝึกอบรมผู้เชี่ยวชาญด้านการควบคุมการแปรสภาพเป็นทะเลทรายจากประเทศกำลังพัฒนาเกือบ 100 คนในแต่ละปี

เทคโนโลยีของจีนได้เข้ามาปรับโฉมหน้าโครงการริเริ่มระดับโลก ตั้งแต่โครงการ "ปลูกต้นไม้หนึ่งพันล้านต้น" ของมองโกเลีย ไปจนถึงการใช้พลังงานแสงอาทิตย์เพื่อฟื้นฟูเสถียรภาพของทะเลทรายในซาอุดีอาระเบีย และโครงการ "กำแพงสีเขียว" อันยิ่งใหญ่ของแอฟริกาที่ทอดตัวยาวตลอดแนวทะเลทรายซาฮารา

เฝิงจ้านเหวิน หัวหน้าศูนย์ความร่วมมือควบคุมการแผ่ขยายของทะเลทรายจีน-เอเชียกลาง กล่าวว่าศูนย์ฯ  มีแผนริเริ่มโครงการเชิงปฏิบัติการใหม่ 3 โครงการ พร้อมทั้งขยายการฝึกอบรมทางเทคนิคเพิ่มเติมในกลุ่มประเทศเอเชียกลางภายในปีนี้

(ที่มา: https://www.xinhuathai.com/silkroad/569833_20260424 , https://en.imsilkroad.com/p/350288.html)

ภาพประกอบข่าว
ภาพปก-(แฟ้มภาพซินหัว : บริเวณพื้นที่รอยต่อระหว่างทะเลทรายเถิงเก๋อหลี่ (Tengger Desert) กับพื้นที่โครงการควบคุมทราย ในเมืองจงเว่ย เขตปกครองตนเองหนิงเซี่ยหุยทางตะวันตกเฉียงเหนือของจีน วันที่ 30 มิ.ย. 2025)

(แฟ้มภาพซินหัว : คนงานขณะปูแนวกั้นตารางหมากรุกหญ้าฟางบนพื้นทรายในทะเลทรายเถิงเก๋อหลี่ (Tengger Desert) ในเมืองจงเว่ย เขตปกครองตนเองหนิงเซี่ยหุยทางตะวันตกเฉียงเหนือของจีน วันที่ 10 เม.ย. 2026)

(แฟ้มภาพซินหัว : ชาวบ้านขณะทำเชือกฟางที่หมู่บ้านเฮยหลิน ในเมืองจงเว่ย เขตปกครองตนเองหนิงเซี่ยหุยทางตะวันตกเฉียงเหนือของจีน วันที่ 10 เม.ย. 2026)

(แฟ้มภาพซินหัว : ชาวบ้านขณะปลูกว่านหางช้าง (Belamcanda chinensis) ที่สวนแห่งหนึ่งในอำเภออวี๋เถียน เขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์ทางตะวันตกเฉียงเหนือของจีน วันที่ 15 เม.ย. 2026)