รวพ.หนุนเชื่อมต่อองค์ความรู้ยกระดับศก. ฐานรากยั่งยืนหน่วยบริหารจัดการทุน

วันที่ 6 พฤษภาคม 2569 - 22:53 น.

ตลอดหลายปีที่หน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ ภายใต้การกำกับของสำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) หรือ รวพ. ให้การสนับสนุนทุนวิจัยแก่มหาวิทยาลัยเครือข่ายทั่วประเทศภายใต้กรอบวิจัย “การพัฒนาขีดความสามารถของผู้ประกอบการในพื้นที่ (Local Enterprises) บนฐานทรัพยากรพื้นถิ่น เพื่อสร้างเศรษฐกิจฐานรากและเศรษฐกิจหมุนเวียนในพื้นที่”

เพื่อให้นักวิจัยนำองค์ความรู้และนวัตกรรมเข้าไปพัฒนาขีดความสามารถของผู้ประกอบการธุรกิจชุมชน ผ่านกลไกการสร้างมูลค่าเพิ่มจากทรัพยากรในพื้นที่ เพื่อให้เกิดการจ้างงานและการกระจายรายได้เพิ่มขึ้นในท้องถิ่น ซึ่งเป็นกำลังสำคัญในการยกระดับเศรษฐกิจฐานรากให้เติบโตไปพร้อมกับเศรษฐกิจมหภาค และขจัดภาพลักษณ์ “รวยกระจุก จนกระจาย” ของประเทศไทยให้หมดไป

โดยเมื่อวันที่ 29-30 เมษายน 2569 ที่ผ่านมา หน่วย บพท. ได้จัดการประชุมพิจารณา (ร่าง) รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ ระยะ 12 เดือน ภายใต้กรอบการวิจัย “การพัฒนาขีดความสามารถของผู้ประกอบการในพื้นที่ (Local Enterprises) บนฐานทรัพยากรพื้นถิ่น เพื่อสร้างเศรษฐกิจฐานรากและเศรษฐกิจหมุนเวียนในพื้นที่” ประจำปีงบประมาณ 2568 ณ โรงแรม เดอะ เบอร์เคลีย์ ประตูน้ำ กรุงเทพมหานคร

เพื่อให้นักวิจัยจากเครือข่ายมหาวิทยาลัยและผู้ประกอบการได้นำข้อเสนอแนะไปพัฒนารายงานวิจัยให้สอดคล้องกับเป้าหมาย (OKR) ที่ตั้งไว้ ตลอดจนเสริมทักษะนักวิจัยในการทำวิจัยเพื่อแก้ไขปัญหาเชิงพื้นที่ และมองเห็นแนวทางในการขับเคลื่อนงานต่ออย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งมีโครงการวิจัยเข้าร่วมทั้งสิ้น 12 โครงการ ประกอบด้วยโครงการวิจัยที่เน้นการทำงานร่วมกับชุมชน เพื่อพัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการในพื้นที่ ยกระดับห่วงโซ่คุณค่าเดิม และ/หรือสร้างห่วงโซ่คุณค่าใหม่ ทั้งยังมีโครงการที่ดำเนินงานในลักษณะของ Cluster ที่ใช้ “น้ำผึ้ง” เป็นแกนขับเคลื่อนหลักเพื่อเชื่อมโยงการทำงานและสร้างกลไกเครือข่ายจัดการงาน เพื่อพัฒนาธุรกิจชุมชน ที่นำไปสู่การจัดทำแผนกลยุทธ์เพื่อยกระดับธุรกิจน้ำผึ้งไทยได้ในอนาคต (Future for Bee-Business)

รองศาสตราจารย์ ดร.บัณฑิต อินณวงศ์ ผู้อำนวยการกรอบการวิจัย Local Enterprises และประธานกรรมการมูลนิธิสถาบันเกื้อกูลเศรษฐกิจชุมชน กล่าวว่า คณะวิจัยได้ถอดบทเรียนการดำเนินงานวิจัยตลอดระยะเวลา 12 เดือนที่ผ่านมา ทำให้เห็นถึง “กระบวนการจัดการความคิด” ที่เรียกว่า Behavior Box ของนักวิจัยและเครือข่ายที่เข้าร่วม จากการที่พวกเขาต้องทำงานบนความหลากหลายด้วยความเข้าใจอย่างถ่องแท้ ทั้งความหลากหลายทางด้านธุรกิจ อาชีพ ทรัพยากรท้องถิ่น วัฒนธรรม บริบทพื้นที่ และภาคีเครือข่าย

ทั้งนี้ กระบวนการจัดการความคิดเป็นหัวใจสำคัญในการขับเคลื่อนงานวิจัยเพื่อสร้างเศรษฐกิจฐานรากตั้งแต่ระดับเริ่มต้นจนเกิดการเติบโต โดยแบ่งเป็น 3 กระบวนการ ได้แก่ Establish การวางรากฐานด้วยการทำความเข้าใจปัญหาเชิงลึกและแก้ไขอย่างเป็นระบบด้วย Elevate การยกระดับการทำงานให้เข้มแข็งขึ้น และ Expand การขยายผลให้เกิดผลกระทบในวงกว้างจนกลายเป็นระบบนิเวศ (Ecosystem) ที่ยั่งยืน

“ความสำเร็จของ Local Enterprises ไม่ได้วัดจากผลงานวิจัย แต่เป็น “วิธีการทำงาน” ที่ผ่านการลองผิดลองถูกจนจนสามารถสร้างผลกระทบต่อการกระตุ้นระบบเศรษฐกิจฐานรากได้อย่างสมบูรณ์ แต่การจะได้มาซึ่งวิธีการทำงานเช่นนี้ จำเป็นต้องอาศัยการทำงานที่ต่อเนื่องและเชื่อมโยงองค์ความรู้จากงานวิจัยทั้งหลายเข้าด้วยกัน จนเกิดเป็นชุดกระบวนการคิดและแก้ไขปัญหาร่วมกัน โดยเราเชื่อว่าการขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืนต้องไม่ใช่การทำงานวิจัยที่แก้ปัญหาทีละเรื่องแต่เป็นการ “Connect the dots” เชื่อมต่อจุดเล็ก ๆ ที่กระจัดกระจายให้กลายเป็นเส้นตรงมุ่งไปสู่เป้าหมายเดียวกัน”