BUSINESS
TransitionZeroเปิดตัวฟีเจอร์สร้างแบบ จำลองพลังงานครอบคลุมทั่วอาเซียน
Scenario Builder ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มหลักของ TransitionZero ได้เพิ่มประสิทธิภาพในการรองรับการวิเคราะห์และสร้างแบบจำลองพลังงานทั่วทั้งภูมิภาคอาเซียน (ASEAN-wide modelling) แบบครอบคลุมภายในแพลตฟอร์มเดียว ช่วยให้ผู้กำหนดนโยบายและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องสามารถตัดสินใจด้านพลังงานได้อย่างรวดเร็วและมีฐานข้อมูลรองรับ
ลอนดอน ประเทศอังกฤษ, วันที่ 2 มิถุนายน 2026: องค์กรไม่แสวงหากำไรด้านเทคโนโลยีด้านสิ่งแวดล้อม (Climate Tech) อย่าง TransitionZero ได้เปิดตัว Scenario Builder ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มล่าสุดสำหรับการสร้างแบบจำลองระบบพลังงานแบบไม่ต้องอาศัยทักษะการเขียนโค้ด
โดย อาเซียน ถือเป็นภูมิภาคแรกที่เปิดใช้งานการสร้างแบบจำลองหลายประเทศแบบบูรณาการ (multi-country modelling) ซึ่งครอบคลุม 10 ประเทศและ 25 เครือข่าย (nodes) ทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ภายใต้แบบจำลองที่ครอบคลุมในแพลตฟอร์มเดียว ทำให้สามารถวิเคราะห์และวางแผนระบบพลังงานของทั้งภูมิภาคได้อย่างเชื่อมโยงและครบถ้วน
การเปิดตัวครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงที่ภูมิภาคอาเซียนกำลังก้าวเข้าสู่เฟสใหม่ของโครงการขยายไฟฟ้าข้ามพรมแดน (cross-border transmission) และมีแนวโน้มที่จะเกิดการซื้อขายไฟฟ้าข้ามประเทศควบคู่ไปกับข้อตกลงซื้อขายไฟฟ้าระยะยาว (Power Purchase Agreements: PPAs) ที่กำลังเกิดขึ้น
ฟีเจอร์ใหม่สำหรับการสร้างแบบจำลองในหลายประเทศ (multi-country modelling) เปิดโอกาสให้ผู้ใช้งานใน สิงคโปร์ มาเลเซีย อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ ไทย เวียดนาม เมียนมา ลาว บรูไน และกัมพูชา สามารถเข้าถึงสภาพแวดล้อมการสร้างแบบจำลองแบบเปิด (open-access modelling environment) เพื่อใช้วิเคราะห์ระบบไฟฟ้าในระดับภูมิภาคได้
การพัฒนาของแพลตฟอร์มดังกล่าว ช่วยให้นักวางแผนด้านพลังงานทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้สามารถจำลองและวิเคราะห์ระบบไฟฟ้าข้ามพรมแดนได้ในแพลตฟอร์มเดียว ส่งผลให้กระบวนการวางแผนทำงานได้รวดเร็ว มีการตั้งสมมติฐานที่สอดคล้องกันระหว่างประเทศมากขึ้น และช่วยเพิ่มการตัดสินใจลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานพลังงานข้ามพรมแดนที่มีฐานข้อมูลรองรับ
ความสำคัญของการเชื่อมเชื่อมโยงโครงข่ายไฟฟ้าในระดับภูมิภาค
การเชื่อมโยงโครงข่ายไฟฟ้าระหว่างประเทศในระดับภูมิภาค (Regional Grid Integration) มีการพูดถึงอย่างแพร่หลายว่าเป็นปัจจัยสำคัญต่อ ความมั่นคงทางพลังงาน การประสานความร่วมมือระหว่างประเทศ และเป็นแนวทางที่ คุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์สำหรับการขยายการใช้พลังงานหมุนเวียน ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
แต่จนถึงปัจจุบัน การประเมินและวิเคราะห์โครงข่ายไฟฟ้าข้ามพรมแดนยังมีข้อจำกัด และเครื่องมือในการสร้างแบบจำลองมีต้นทุนสูง เป็นกรรมสิทธิ์เฉพาะ หรือจำเป็นต้องใช้การศึกษาวิจัยเฉพาะด้าน
ในขณะที่อาเซียนกำลังก้าวเข้าสู่รูปแบบ ตลาดไฟฟ้าหลายชั้น (layered electricity markets) ซึ่งสัญญาซื้อขายไฟฟ้าระยะยาว (Power Purchase Agreements: PPAs) จะดำเนินควบคู่ไปกับการซื้อขายไฟฟ้าข้ามพรมแดนระยะสั้นที่กำลังเกิดขึ้น ผู้วางแผนด้านพลังงานจึงต้องการเครื่องมือที่สามารถจำลองได้ทั้ง ระบบไฟฟ้าระดับภูมิภาคที่เชื่อมโยงกัน และ เงื่อนไขเฉพาะของแต่ละประเทศ ไปพร้อมๆ กัน
ประสิทธิภาพในการสร้างแบบจำลองหลายประเทศ (Multi-country Modelling) ของ Scenario Builder ตอบโจทย์โดยตรงที่ TransitionZero มีต่อความท้าทายดังกล่าว
Matt Gray ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร (CEO) ของ TransitionZero กล่าวว่า“การวางแผนโครงข่ายไฟฟ้าระดับภูมิภาคในอาเซียนได้ก้าวเข้าสู่ยุคใหม่ การหารือเกี่ยวกับแนวทางดังกล่าวในปัจจุบันไม่ได้อยู่ที่คำถามว่า ควรสร้างระบบเชื่อมโยงโครงข่ายไฟฟ้าระหว่างประเทศหรือไม่ แต่ได้ก้าวเข้าสู่ประเด็นสำคัญที่ว่า จะออกแบบตลาดไฟฟ้าข้ามพรมแดนอย่างไร จะจัดหาเงินทุนสำหรับโครงการอย่างไร และจะกำหนดกลไกการตัดสินใจร่วมกันระหว่างประเทศหรือเขตอำนาจต่าง ๆ อย่างไร
ประเด็นเหล่านี้ล้วนเป็นโจทย์ที่มีความซับซ้อนและมีผลกระทบสูง จึงจำเป็นต้องมีเครื่องมือที่ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องหลายฝ่าย สามารถนำไปใช้งานได้ด้วยตนเอง บนพื้นฐานของสมมติฐานที่น่าเชื่อถือและตรวจสอบได้”
การสร้างแบบจำลองหลายประเทศของ Scenario Builder ช่วยให้ภาคส่วนพลังงานของอาเซียนมีเครื่องมือในการพัฒนาแบบจำลองและทดสอบสถานการณ์ต่าง ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อช่วยเพิ่มการตัดสินใจลงทุน การจัดสรรเงินทุน และการออกแบบกลไกต่าง ๆ บนพื้นฐานของข้อมูลและหลักฐานที่มีการรองรับรอบด้าน
แพลตฟอร์มที่พัฒนาบนหลักการการเข้าถึงแบบ Open Access ฟีเจอร์การสร้างแบบจำลองหลายประเทศนี้ ถูกพัฒนาขึ้นบนพื้นฐานของหลักการการเข้าถึงแบบเปิด และได้ถูกรวมเข้ากับ Scenario Builder ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มสร้างแบบจำลองระบบพลังงานแบบไม่ต้องเขียนโค้ด และสามารถรองรับการทำงานบนคลาวด์ของ TransitionZero
Scenario Builder เป็นแพลตฟอร์มที่พัฒนาขึ้นเพื่อช่วยในกระบวนการทำงานของนักวิเคราะห์ระบบไฟฟ้า นักวางแผน และผู้กำหนดนโยบาย โดยช่วยให้สามารถจัดทำ ประมวลผล และวิเคราะห์แบบจำลองการขยายกำลังการผลิตและการเดินระบบไฟฟ้าในระยะยาวได้อย่างรวดเร็ว น่าเชื่อถือ และตรวจสอบได้
การทำงานบนแบบจำลองแบบเปิดที่ใช้ร่วมกัน ช่วยให้ผู้วางแผนและผู้ที่เกี่ยวข้องสามารถใช้ข้อมูลนำเข้าและสมมติฐานชุดเดียวกันในการวิเคราะห์ ส่งผลให้การเปรียบเทียบผลลัพธ์ของสถานการณ์ต่าง ๆ เป็นไปในทิศทางเดียวกันและมีมาตรฐาน เข้าใจถึงผลกระทบและข้อจำกัด รวมถึงประเมินผลตรวจสอบได้อย่างโปร่งใสและชัดเจนมากขึ้น
เครื่องมือนี้ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการวางแผนและการตัดสินใจด้านพลังงานข้ามพรมแดน รวมถึงประสิทธิภาพในการออกแบบกลไกตลาดไฟฟ้าและการลงทุนในระดับภูมิภาค นอกจากนี้ยังช่วยลดการทำงานซ้ำซ้อนในการพัฒนาแบบจำลองของหน่วยงานในแต่ละภูมิภาคด้วย
แนวทางการดำเนินงานดังกล่าวของ TransitionZero ช่วยลดอุปสรรคสำคัญที่มักจำกัดการเข้าถึงการสร้างแบบจำลองระบบพลังงาน ทั้งในด้านชุดข้อมูลแบบปิด เครื่องมือวิเคราะห์ที่มีต้นทุนสูงและเป็นกรรมสิทธิ์เฉพาะ ตลอดจนความต้องการด้านบุคลากรที่ต้องมีความเชี่ยวชาญทางเทคนิคระดับสูง
เครื่องมือนี้ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อยกระดับศักยภาพด้านการวิเคราะห์และการสร้างแบบจำลองภายในหน่วยงานของภาครัฐ องค์กรที่ทำหน้าที่กำหนดนโยบายและทิศทาง และสถาบันที่เกี่ยวข้องกับการกำหนดทิศทางการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน
เชื่อมโยงระบบไฟฟ้าด้วยการวิเคราะห์ที่สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริง
ประสิทธิภาพล่าสุดในด้านการสร้างแบบจำลองหลายประเทศของ Scenario Builder ช่วยให้การวิเคราะห์ระบบไฟฟ้าแบบครอบคลุมในระดับภูมิภาคอาเซียน สามารถดำเนินการได้ภายในจุดเชื่อมต่อเดียว โดยครอบคลุมทั้งการผลิตไฟฟ้า โครงข่ายส่งไฟฟ้า และการซื้อขายไฟฟ้าระหว่างประเทศ สะท้อนภาพการทำงานของระบบพลังงานในโลกความเป็นจริงได้อย่างครบถ้วนและเชื่อมโยงมากยิ่งขึ้น
การสร้างแบบจำลองหลายประเทศเปิดโอกาสให้นักวางแผนด้านพลังงานสามารถจำลองและประเมินสถานการณ์การเชื่อมโยงระบบไฟฟ้าระหว่างประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ ลดความจำเป็นในการทำการศึกษาวิจัยเฉพาะทาง และหลีกเลี่ยงข้อจำกัดจากการนำแบบจำลองของแต่ละประเทศที่แยกส่วนกันมาประกอบเข้าด้วยกัน
แพลตฟอร์มดังกล่าวช่วยให้ผู้ใช้งานสามารถวิเคราะห์ผลกระทบของการเชื่อมโยงโครงข่ายไฟฟ้าระดับภูมิภาค ต่อการขยายการใช้พลังงานสะอาด ประเมินจุดคอขวดของระบบส่งไฟฟ้า ศึกษาผลของรูปแบบการซื้อขายไฟฟ้าที่แตกต่างกันต่อต้นทุนรวมของระบบ และสำรวจความเชื่อมโยงระหว่างแผนพลังงานของแต่ละประเทศกับการพัฒนาระบบไฟฟ้าในระดับภูมิภาคได้อย่างเป็นระบบและครบวงจร
ตัวอย่างเช่น ผู้วางแผนด้านพลังงานสามารถใช้ Scenario Builder เพื่อประเมินผลกระทบของการเพิ่มกำลังการผลิตพลังงานหมุนเวียนในประเทศหนึ่งต่อระบบไฟฟ้าของประเทศเพื่อนบ้าน วิเคราะห์ตำแหน่งที่อาจเกิดข้อจำกัดหรือคอขวดในระบบส่งไฟฟ้าภายใต้รูปแบบการค้าพลังงานที่หลากหลาย และศึกษาว่าการเชื่อมโยงโครงข่ายไฟฟ้าระดับภูมิภาค จะส่งผลต่อโครงสร้างการผลิตไฟฟ้าที่มีต้นทุนเหมาะสมที่สุดของอาเซียนอย่างไร
Ajita Mishra หัวหน้าฝ่ายพัฒนาการตลาด (Head of Market Development) ของ TransitionZero กล่าวว่า“แบบจำลอง APG เปิดโอกาสให้นักวางแผน นักวิจัย และองค์กรต่าง ๆ เข้าใจพลวัตและความเชื่อมโยงของระบบไฟฟ้าในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ได้อย่างเป็นรูปธรรม โดยการรวมองค์ประกอบสำคัญของระบบไฟฟ้า ไม่ว่าจะเป็นการผลิตไฟฟ้า การส่งไฟฟ้า การเดินเครื่องผลิตไฟฟ้า และการซื้อขายไฟฟ้าระหว่างประเทศ ไว้ในแพลตฟอร์มการสร้างแบบจำลองที่ครอบคลุมในแพลตฟอร์มเดียว ช่วยให้ผู้ใช้งานสามารถเปรียบเทียบทางเลือก ประเมินข้อจำกัด และตัดสินใจบนพื้นฐานของสมมติฐานที่ตรวจสอบได้ เราหวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะได้เห็นผู้ใช้งานนำเครื่องมือนี้ไปตอบโจทย์การวางแผนด้านพลังงานของตนเอง และใช้ประโยชน์จากการสร้างแบบจำลองดังกล่าว เพื่อยกระดับการหารือเชิงนโยบายและการลงทุนด้านพลังงานในภูมิภาคให้มีประสิทธิภาพและอ้างอิงข้อมูลที่มีการรองรับมากขึ้น”