ม.กาฬสินธุ์นำนักศึกษาจัดพิธีศักดิ์สิทธิ์ บวงสรวงศาลย่าเหี่ยนหลังใหม่

วันที่ 25 มิถุนายน 2569 - 02:01 น.

กาฬสินธุ์-อธิการบดี มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ พร้อมด้วยกรรมการสภามหาวิทยาลัย คณาจารย์ บุคลากร นักศึกษา ร่วมพิธีบวงสรวงศาลย่าเหี่ยน สิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ เพื่อสืบสานศรัทธา เสริมความเป็นสิริมงคล บำรุงขวัญกำลังใจ ในช่วงเปิดภาคการศึกษาใหม่ 2569

วันที่ 24 มิถุนายน 2569 ที่บริเวณศาลย่าเหี่ยน มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์  รศ.ดร.สุพรรณ สุดสนธิ์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์  เป็นประธานพิธีบวงสรวงศาลย่าเหี่ยนหลังใหม่ โดยมีกรรมการสภามหาวิทยาลัย ผศ.คมสันทิ์ ขจรปัญญาไพศาล รองอธิการบดีฝ่ายกิจการนักศึกษา นายลิขิต ศิริสันติเมธาคม  รองอธิการบดีฝ่ายบริหารและพัฒนบุคลากร ผศ.นฤชิต แสนปากดี รองอธิการบดีฝ่ายกิจการทั่วไป  นายศักดิ์เกษม ปานะลาด รองอธิการบดีนโยบายและวางแผนหน่วยงาน พร้อมคณะผู้บริหารบุคลากร นักศึกษา ร่วมพิธีเป็นอย่างมาก 

ก่อนเริ่มพิธีบวงสรวงศาลย่าเหี่ยนหลังใหม่ รศ.ดร.สุพรรณ สุดสนธิ์ อธิการบดีมหาวิทยาลัย นำผู้ร่วมงานประกอบพิธีถอดถอนศาลย่าเหี่ยนหลังเก่า   จากนั้นเคลื่อนย้ายรูปปั้นย่าเหี่ยนขึ้นเสลี่ยง จัดริ้วขบวนแห่รอบศาลย่าเหี่ยนหลังใหม่ ก่อนย้ายมาประทับที่ศาลหลังใหม่ โดยมีขบวนนางรำ โดยคณาจารย์ นักศึกษา ร่วมฟ้อนรำบวงสรวง พราหมณ์ประกอบพิธีบวงสรวง

สำหรับประวัติศาลย่าเหี่ยน (เพี้ยนจากคำว่าเฮี้ยน ซึ่งมีความหมายว่าศักดิ์สิทธิ์) เดิมอยู่ในเขตชุมชนดงปอ  ชาวบ้านทั่วไปทราบว่าศาลย่าเหี่ยน เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ทุกคนเคารพบูชา มีชื่อจริงตามที่พ่อขะจ้ำนิมิตเห็นว่า "แม่สมจิต" ต่อมาเมื่อชุมชนมีการขยายตัว และมีความจำเป็นต้องสร้างวัดประจำหมู่บ้าน แต่ไม่มีที่ดินว่างเพียงพอ ชาวบ้านจึงได้ประชุมร่วมกัน และมีมติว่าจะขอใช้พื้นที่ป่าที่อยู่บริเวณเป็นที่ตั้งของศาลย่าเหี่ยนมาสร้างเป็นวัด ซึ่งปัจจุบันก็คือ "วัดดงปอ" 
เมื่อผืนดินที่ตั้งศาลย่าเหี่ยนเดิมถูกปรับเปลี่ยนเป็นวัด ชาวบ้านจึงได้ร่วมใจกันย้ายศาลย่าเหี่ยนมาสร้างให้ท่านอยู่ใหม่ ที่บริเวณริม "หนองศพหมู" ซึ่งเป็นบึงน้ำขนาดใหญ่ในพื้นที่ราบลุ่ม ก่อนที่จะถมเป็นพื้นที่ปลูกสร้างศาลากลางจังหวัดฯ และปรับเป็นพื้นที่ส่วนหนึ่งของมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ ณ ปัจจุบัน 

ด้วยความเคารพศรัทธาในศาลย่าเหี่ยน หรือแม่สมจิต จึงเกิดเป็นประเพณีวัฒนธรรมอันงดงามที่ชาวชุมชนดงปอ และมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ ถือปฏิบัติสืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน นั่นคือ "พิธีเลี้ยงย่าเหี่ยน" หรือการเลี้ยงผีปู่ตา ซึ่งในหนึ่งปีจะมีการทำพิธีสำคัญอยู่ 2 ครั้ง ตามวิถีเกษตรกรรม คือ พิธีเลี้ยงลง จะจัดขึ้นหลังจากเทศกาลสงกรานต์ผ่านไปประมาณ 1 เดือน เพื่อกราบไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำหมู่บ้าน และบอกกล่าวแก่ย่าเหี่ยนก่อนที่จะเริ่มฤดูกาลทำนา เปรียบเหมือนการขอพรให้ฝนฟ้าตกต้องตามฤดูกาลก่อนจะลงนา
รศ.ดร.สุพรรณ สุดสนธิ์ อธิการบดีมหาวิทยาลัย กล่าวว่า อย่างไรก็ตาม พิธีบวงสรวงย่าเหี่ยนในครั้งนี้ นอกจากจะมีพิธีถอดถอนศาลย่าเหี่ยนหลังเก่า และย้ายรูปปั้นย่าเหี่ยนมาที่ศาลย่าเหี่ยนหลังใหม่แล้ว ยังเป็นโอกาสให้คณะผู้บริหาร คณาจารย์ นักศึกษา ร่วมสืบสานศรัทธา เสริมความเป็นสิริมงคล บำรุงขวัญกำลังใจ ในช่วงเปิดภาคการศึกษาใหม่ 2569 อีกด้วย