GLOBAL

จีนมุ่งมั่นก้าวขึ้นเป็นศูนย์กลางนวัตกรรม วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระดับโลก



ช่วงที่ผ่านมา แบรนด์จีนในภาคธุรกิจสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ได้รับความสนใจจากผู้บริโภคทั่วโลกมากขึ้นเรื่อยๆ  

ช่วงต้นเดือนกันยายนที่ผ่านมา สินค้าอิเล็กทรอนิกส์จีนได้กลายเป็นจุดเด่นในงาน IFA Berlin ซึ่งเป็นหนึ่งในงานแสดงสินค้าอิเล็กทรอนิกส์และเครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้านที่เก่าแก่และใหญ่ที่สุดในโลก โดยมีการจัดแสดงหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์จากจีนที่กำลังก้าวเข้าสู่การใช้งานจริง รวมถึงผลิตภัณฑ์สมาร์ทโฮมที่มาพร้อมกับระบบตรวจจับเชิงรุกและบริการปัญญาประดิษฐ์แบบทำงานร่วมกับมนุษย์

เมื่อไม่นานมานี้ อุตสาหกรรมสมาร์ตโฟนได้จัดงาน "สัปดาห์แห่งการเปิดตัวโทรศัพท์แบบพับได้" ครั้งใหญ่ โดยทั้ง Huawei, Xiaomi และ Apple ต่างเปิดตัวผลิตภัณฑ์เรือธงของตนภายในระยะเวลา 72 ชั่วโมง ส่งผลให้แบรนด์ชั้นนำจากจีนและแบรนด์ระดับโลกต้องมาแข่งขันกันในกลุ่มผลิตภัณฑ์เดียวกัน จนก่อให้เกิดกระแสการวิเคราะห์ในวงกว้าง

เหตุการณ์เช่นนี้สะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงในแวดวงอุตสาหกรรมที่กว้างขวางยิ่งขึ้น

เมื่อหลายทศวรรษก่อน ฐานการผลิตของจีนยังค่อนข้างล้าหลัง ในหลายภาคส่วน จีนเริ่มต้นช้ากว่าประเทศอื่น  จึงต้องตามหลังผู้นำระดับโลกทั้งในด้านเทคโนโลยีระดับสูง บทบาทในการกำหนดมาตรฐาน รวมถึงแนวคิดการออกแบบที่เป็นรากฐานสำคัญ

ในช่วงแรก เส้นทางการพัฒนาของจีนต้องอาศัยการเลียนแบบและการปรับปรุงทีละเล็กทีละน้อย แต่ในปัจจุบัน สถานการณ์ดังกล่าวได้เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง ไม่ว่าจะเป็นปัญญาประดิษฐ์ ยานยนต์พลังงานใหม่ หุ่นยนต์ ไปจนถึงเทคโนโลยีอวกาศที่ จีนได้ก้าวขึ้นมาอยู่ในระดับเดียวกับประเทศอื่นๆ หรือ แม้กระทั่งเป็นผู้นำในหลายสาขา ในบางสาขาที่ยังไม่เคยมีใครสำรวจมาก่อน จีนก็ได้ปรากฏตัวขึ้นในฐานะทั้งผู้บุกเบิกและผู้กำหนดกฎเกณฑ์

ความก้าวหน้าเหล่านี้ เกิดขึ้นจากพลังที่สั่งสมมาของนวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ตัวอย่างเช่น ในอุตสาหกรรมสมาร์ตโฟน เทคโนโลยีล้ำสมัย ถือเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้แบรนด์จีนสามารถก้าวเข้าสู่ตลาดระดับไฮเอนด์ได้ กระบวนการหลุดพ้นจากห่วงโซ่อุตสาหกรรมและห่วงโซ่มูลค่าในระดับล่าง ถือเป็นเส้นทางการเติบโตที่ยากลำบากและต้องอาศัยความพยายามอย่างต่อเนื่องในการสร้างขีดความสามารถการแข่งขันของแบรนด์

สิ่งเหล่านี้ คงไม่สามารถเกิดขึ้นได้ หากปราศจากซึ่งระบบนิเวศนวัตกรรมที่มีการประสานกันเป็นอย่างดี

เมื่อไม่นานมานี้ องค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก ได้เผยแพร่รายงานเกี่ยวกับกลุ่มคลัสเตอร์นวัตกรรมชั้นนำ 100 แห่งของโลก ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของดัชนีนวัตกรรมโลก ประจำปี 2026 ประเทศจีนมีคลัสเตอร์นวัตกรรมติดอันดับท็อป 100 ของโลกถึง 25 แห่ง ส่งผลให้จีนยังคงครองตำแหน่งประเทศที่มีจำนวนคลัสเตอร์นวัตกรรมติดอันดับมากที่สุดเป็นปีที่ 4 ติดต่อกัน ขณะที่กลุ่มคลัสเตอร์เซินเจิ้น-ฮ่องกง-กว่างโจว ก็คว้าอันดับที่ 1 ไปครองได้เป็นปีที่ 2 ติดต่อกันเช่นกัน การพัฒนาอย่างคึกคักของกลุ่มคลัสเตอร์นวัตกรรมในภูมิภาคเหล่านี้ ถือเป็นรากฐานสำคัญของระบบนิเวศนวัตกรรมแห่งชาติของจีน และยังสะท้อนให้เห็นถึงความแข็งแกร่งด้านนวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของจีนที่กำลังเติบโตอย่างมั่นคงอีกด้วย

ยุทธศาสตร์การพัฒนาที่ชัดเจนได้ขับเคลื่อนความก้าวหน้าของอุตสาหกรรมจีน รวมถึงการสนับสนุนจากภาครัฐเพื่อความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี การพัฒนาขีดความสามารถทางอุตสาหกรรมระดับสูงที่ปรับให้เข้ากับสภาพแวดล้อมในท้องถิ่นได้ และมาตรการสนับสนุนเชิงนโยบายที่ตอบโจทย์ได้
 
อีกสิ่งหนึ่งที่สำคัญคือ ขนาดและความมีชีวิตชีวาของตลาดภายในประเทศจีน ซึ่งก่อให้เกิดสถานการณ์การใช้งานผลิตภัณฑ์ที่หลากหลาย เอื้อต่อการทดสอบเพื่อปรับปรุงผลิตภัณฑ์อย่างต่อเนื่อง และการนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์

สิ่งที่สนับสนุนทั้งด้านการสร้างนวัตกรรมและการตลาดคือ การพัฒนาศักยภาพของบุคลากรอย่างต่อเนื่อง ซึ่งขับเคลื่อนด้วยการบูรณาการที่แน่นแฟ้นยิ่งขึ้นระหว่างภาคการศึกษา การวิจัย และภาคอุตสาหกรรม และก่อให้เกิดวงจรเชิงบวกที่ช่วยยกระดับคุณภาพและโครงสร้างของบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถอยู่ตลอดเวลา

ความพยายามทั้งปวงเหล่านี้ เปรียบเสมือนการบ่มเพาะเมล็ดพันธุ์แห่งนวัตกรรมและความคิดสร้างสรรค์ ซึ่งช่วยปลดปล่อยพลังขับเคลื่อนไปสู่การพัฒนาที่มีคุณภาพสูง

ในขณะที่การปฏิวัติวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รวมถึงการปฏิวัติอุตสาหกรรมระลอกใหม่กำลังมาบรรจบกับช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญของรูปแบบการพัฒนาประเทศจีน จีนจึงกำลังเร่งขับเคลื่อนนวัตกรรมอย่างจริงจัง โดยมุ่งมั่นที่จะก้าวขึ้นเป็นศูนย์กลางนวัตกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระดับโลก ด้วยสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการพัฒนาเช่นนี้ จีนจะยังคงสร้างความภาคภูมิใจให้กับตัวเองด้วยนวัตกรรมใหม่ ๆ ต่อไปอย่างแน่นอน