IN NEWS

สวนดุสิตโพลชี้ผลสำรวจ'สารพิษปนเปื้อนแม่น้ำ' คนกังวลสารพิษ-คนรัฐมีเอี่ยว-ไม่เชื่อมือรัฐบาล

สวนดุสิตโพลชี้ผลสำรวจ'สารพิษปนเปื้อนแม่น้ำ' คนกังวลสารพิษ-คนรัฐมีเอี่ยว-ไม่เชื่อมือรัฐบาล

กรุงเทพฯ-ผลสำรวจประชาชน 1,193 คน พบความกังวลหลักคือสารพิษตกค้างในอาหารและความปลอดภัยของน้ำประปา ขณะที่ผู้ตอบมองว่าอุปสรรคสำคัญคือการบังคับใช้กฎหมายที่ไม่จริงจังและอาจมีผลประโยชน์ทับซ้อน และต้องการให้รัฐเร่งตรวจคุณภาพน้ำและอาหารพร้อมเปิดเผยผล นักวิชาการเสนอใช้หลักผู้ก่อมลพิษเป็นผู้จ่ายเพื่อฟื้นฟูลุ่มน้ำ

22 พฤศจิกายน 2569 สวนดุสิตโพล มหาวิทยาลัยสวนดุสิต เปิดเผยผลสำรวจความคิดเห็นของประชาชนทั่วประเทศเรื่อง "สารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำ" พบว่าประชาชนกังวลต่อปัญหานี้รวมร้อยละ 89.19 และไม่เชื่อมั่นว่ารัฐบาลจะแก้ไขปัญหาได้รวมร้อยละ 85.92 การสำรวจดังกล่าวเก็บข้อมูลระหว่างวันที่ 17-20 พฤศจิกายน 2569 จากกลุ่มตัวอย่าง 1,193 คน ทั้งทางออนไลน์และภาคสนาม

เมื่อถามถึงระดับความกังวลต่อข่าวปัญหาสารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำ ร้อยละ 46.94 ตอบว่ากังวลมาก ร้อยละ 42.25 ค่อนข้างกังวล ร้อยละ 8.71 ไม่ค่อยกังวล และร้อยละ 2.10 ไม่กังวลเลย

เรื่องที่ประชาชนกังวลมากที่สุดคือสารพิษตกค้างในอาหาร เช่น ปลา ผัก ข้าว ร้อยละ 76.78 รองลงมาคือความปลอดภัยของน้ำประปาและน้ำดื่ม ร้อยละ 75.69 และสารพิษสะสมในร่างกายซึ่งส่งผลต่อสุขภาพระยะยาว ร้อยละ 69.82

ด้านความเชื่อมั่นต่อรัฐบาล ร้อยละ 44.01 ไม่ค่อยเชื่อมั่นว่ารัฐบาลจะแก้ไขปัญหาได้ ร้อยละ 41.91 ไม่เชื่อมั่นเลย ร้อยละ 10.90 ค่อนข้างเชื่อมั่น และร้อยละ 3.18 เชื่อมั่นมาก

ผู้ตอบมองว่าอุปสรรคในการแก้ปัญหาคือการบังคับใช้กฎหมายที่ไม่จริงจังและอาจมีผลประโยชน์ทับซ้อน ร้อยละ 74.35 หน่วยงานรัฐแก้ไขปัญหาล่าช้า ร้อยละ 71.84 และการขาดการตรวจสอบและเปิดเผยข้อมูลอย่างต่อเนื่อง ร้อยละ 67.39

ส่วนเรื่องที่รัฐบาลควรเร่งดำเนินการมากที่สุดคือตรวจคุณภาพน้ำและอาหารแล้วเปิดเผยผลตรวจให้ประชาชนทราบ ร้อยละ 72.42 จัดทำแผนฟื้นฟูแม่น้ำและระบบนิเวศในระยะยาว ร้อยละ 71.17 และเจรจากับประเทศที่เกี่ยวข้องเพื่อแก้ปัญหามลพิษข้ามพรมแดน ร้อยละ 65.05

ทั้งนี้ คำถามเรื่องความกังวล อุปสรรค และสิ่งที่รัฐควรเร่งทำ ผู้ตอบเลือกได้มากกว่า 1 คำตอบ ค่าร้อยละจึงคำนวณแยกในแต่ละตัวเลือก

ดร.พรพรรณ บัวทอง ประธานสวนดุสิตโพล ระบุว่า ปัญหาสารพิษปนเปื้อนกำลังสร้างความกังวลต่อความปลอดภัยของอาหาร น้ำดื่ม และสุขภาพของประชาชน โดยเฉพาะความเชื่อมั่นต่อความสามารถของรัฐบาลในการแก้ปัญหาที่ยังอยู่ในระดับต่ำ รัฐบาลจึงควรเร่งตรวจสอบและเปิดเผยข้อมูลอย่างโปร่งใส บังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจัง และแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ

ดร.พรธิดา เทพประสิทธิ์ ผู้อำนวยการศูนย์สิ่งแวดล้อม คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยสวนดุสิต กล่าวว่า วิกฤตการปนเปื้อนสารพิษในแหล่งน้ำสำคัญทางภาคเหนือและลุ่มน้ำระหว่างประเทศสะท้อนความตื่นตระหนกและความกังวลอย่างสูงของประชาชน ความกังวล 3 อันดับแรกล้วนเชื่อมโยงกับปัจจัยสี่และความปลอดภัยในชีวิตประจำวัน แสดงว่ามลพิษทางน้ำ "ไม่ใช่เพียงปัญหาสิ่งแวดล้อม แต่เป็นภัยคุกคามโดยตรงต่อห่วงโซ่อาหารและระบบสุขาภิบาลน้ำดื่มของครัวเรือน"

ดร.พรธิดาเสนอว่า การแก้วิกฤตต้องทำทั้งมาตรการเร่งด่วนและยุทธศาสตร์ระยะยาว ตั้งแต่การเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบด้านสุขภาพและอาชีพเกษตร-ประมง ไปจนถึงการฟื้นฟูระบบนิเวศลุ่มน้ำ โดยนำงบประมาณจากค่าธรรมเนียมสิ่งแวดล้อมมาบำบัดสารพิษตกค้างในตะกอนดิน ตามหลักผู้ก่อมลพิษเป็นผู้จ่าย (Polluter Pays Principle) ควบคู่กับการสร้างธรรมาภิบาลสิ่งแวดล้อมที่เข้มแข็ง รวมทั้งเห็นว่าภาครัฐไม่อาจพึ่งเพียงการสื่อสารเชิงรับ แต่ต้องแสดงความมุ่งมั่นผ่านการดำเนินงานที่วัดผลได้ เพื่อฟื้นความไว้วางใจของประชาชน